Κυριακή, 20 Απριλίου 2014

Jagten (2012)

Πολλές φορές είναι απίστευτο το πόσο σκληρή μπορεί να είναι μια μικρή και κλειστή κοινωνία. Όχι ότι σε μια μεγάλη πόλη δε συμβαίνει το ίδιο· όμως εκεί πολλές πληροφορίες χάνονται, εξανεμίζονται, γιατί υπάρχουν ήδη πολλές. Οι συνάνθρωποι είναι αυστηροί κριτές, όμως οι αυστηρότεροι είναι τα πιο κοντινά μας πρόσωπα. Τα κίνητρα; Πολλά. Επαναλαμβανόμενα συνεχώς στη ροή της ιστορίας. Προσωπικά προβλήματα, καταπιεσμένα συναισθήματα, ζήλια, φθόνος ..σχεδόν όλα τα απαγορευμένα των δέκα εντολών που ανυπομονούν να βρουν διέξοδο. Το κουτσομπολιό είναι μόνο μια αρχή. Τα βαρύτερα κατηγορητήρια, δηλαδή οι ψευδείς φήμες που διαδίδονται εις βάρος ενός αθώου, πολλές φορές ξεκινούν από μια παρεξήγηση, ως αφορμή. Δεν υπάρχουν λάθη εδώ. Η κατάληξη αποτελεί μια ολική συνεργασία στην οποία κάθε μέλος της ομάδας κουβαλά το δικό του ''φορτίο''... Ας μην ξεχνάμε ότι οι άνθρωποι καταδίκασαν σε θάνατο τον μεγαλύτερο αθώο -τον ίδιο τον Χριστό..


Lucas: I want a word with Theo. Look into my eyes. Look me in the eyes. What do you see? Do you see anything? Nothing. There's nothing. There's nothing. You leave me alone now. You leave me alone now, Theo. Then i'll go. Thank you.

Ο Lucas, ένας μεσήλικας νηπιαγωγός που εργάζεται σε μια κωμόπολη στα βόρεια της Δανίας, βρίσκεται κατηγορούμενος για τη σεξουαλική παρενόχληση ενός μικρού παιδιού, ύστερα από μια παρανόηση. Η ζωή του αλλάζει ριζικά από τη μια στιγμή στην άλλη καθώς έρχεται αντιμέτωπος με την βάναυση τοπική κοινωνία. Τώρα προσπαθεί να αποδείξει την αθωότητα του, να σώσει την σχέση του με τον γιο του και κυρίως να διατηρήσει την αξιοπρέπεια και ψυχική του αρτιότητα..
Ο πολύ καλός ανερχόμενος ηθοποιός Mads Mikkelsen (Hannibal series, Michael Kohlaas) πρωταγωνιστεί σε αυτή τη δραματική ταινία, υπό την σκηνοθεσία του Thomas Vinterberg, στον ρόλο ενός ανθρώπου τίμιου που βρίσκεται ξαφνικά μπλεγμένος με μια πολύ βαριά κατηγορία -αυτή της παιδεραστίας. Όμως το επίκεντρο του έργου δεν είναι τόσο τα γεγονότα, όσο η αντίδραση του κόσμου πάνω σε αυτά. Φυσικά χωρίς αποδείξεις και λοιπά στοιχεία ένας άνθρωπος δεν μπορεί να κατηγορηθεί από την πολιτεία· αυτό δεν ισχύει όμως και για την κοινωνία, η οποία από μόνη της έχει την δύναμη να κρίνει, να δικάζει και να τιμωρεί με τον χειρότερο τρόπο μια ανθρώπινη ψυχή για την οποία στην ουσία δεν γνωρίζει τίποτα (''το κυνήγι''). Η σκηνοθεσία χαρακτηρίζεται από μια καλλιτεχνική απλότητα και με ρεαλισμό παρακολουθούμε όλες τις φυσικές αντιδράσεις και την ψυχολογία του ήρωα μέχρι να φτάσουμε στο αινιγματικό τέλος, το οποίο κρύβει ένα μήνυμα. Η ταινία ήταν η επίσημη πρόταση της Δανίας για το όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας, το 2013.

''Ο άνθρωπος είναι σαν ένα σκοινί τεντωμένο μεταξύ κτήνους και υπερανθρώπου - ένα σκοινί πάνω από την άβυσσο''.
Friedrich Wilhelm Nietzsche (1844-1900, Γερμανός φιλόσοφος)

Τρίτη, 8 Απριλίου 2014

Camille Claudel 1915 (2013)

Για την κατάρα του καλλιτέχνη..
Η τέχνη είναι μια διέξοδος. Ένα δόσιμο ψυχής. Μια λύτρωση του προσώπου που βρίσκει τον τρόπο να αποτυπώσει όσα βλέπει, όσα νιώθει, ότι τον στοιχειώνει -καλό ή κακό. Για τον καλλιτέχνη, η εφαρμογή των ιδεών του είναι τόσο αναγκαία γι' αυτόν όσο ο αέρας που αναπνέει. Ίσως γι' αυτό κάποιες ψυχικές νόσοι να σχετίζονται με τον τομέα αυτό. Ο Freud είπε ότι η ''αντικατάσταση'' της πραγματικότητας με την φαντασία μέσω της τέχνης είναι μια μορφή αποφυγής και εκτόνωσης πολλών νευρώσεων. Ωστόσο, αποτελεί έναν τρόπο όχι για να ξεφύγει κάποιος από την πραγματικότητα, αλλά να παραμείνει ενεργός σε αυτή. Επίσης, αν θεωρήσουμε ότι όλοι οι άνθρωποι καταφεύγουν στη φαντασία για να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα τους ή ότι πάντα βλέπουν αυτή τη πλευρά των πραγμάτων που τους βολεύει, οι καλλιτέχνες ιδιαίτερα ανακαλύπτουν το μέσο για να πλάσουν κάτι όμορφο με όλα αυτά. Εφόσον είναι άνθρωποι προικισμένοι, τους αξίζει η καλοπροαίρετη κριτική με σεβασμό στην ιδιοσυγκρασία του καθενός. Είναι σημαντικό· γιατί τα έργα τους προσφέρουν ανακούφιση και παρηγοριά στα άλλα άτομα που δεν είναι καλλιτέχνες και δεν μπορούν να διοχετεύσουν τα συναισθήματά τους..


Ένα κομμάτι της ζωής της γλύπτριας Camille Claudel η οποία κατηγορούμενη για ψυχικές διαταραχές παρέμεινε έγκλειστη σε ένα άσυλο στη νότια Γαλλία το 1915. Με την οικογένεια της να της έχει εναντιωθεί, την υποψία της κλοπής των έργων της από τον πρώην εραστή της και γλύπτη Auguste Rodin, η Camille περιμένει υπομονετικά την επίσκεψη του αδερφού της ελπίζοντας ότι με την σύμφωνη γνώμη του γιατρού θα μπορέσει να επιστρέψει στο σπίτι και στην τέχνη της..

Η Julliette Binoche υπό την σκηνοθετική στέγη του Bruno Dumont δίνει μια από τις καλύτερες ερμηνείες της καριέρας της σε μια βιογραφική ταινία υποδυόμενη την Camille Claudel, μια γυναίκα χαρισματική, γεμάτη ζωή και πάθος για τα έργα της, εγκλωβισμένη πια σε μια κατάσταση εντελώς αταίριαστη γι' αυτή. Τώρα, ο κόσμος της είναι μοναχικός, γεμάτος φοβίες και σκέψεις για το παρελθόν, περιτριγυρισμένος από πραγματικά τρελούς ανθρώπους, με μόνη της ελπίδα την οικογένεια της, η οποία έχει την δύναμη να την βγάλει από αυτή τη φυλακή. Ο αδερφός της Paul Claudel (μετέπειτα ποιητής και διπλωμάτης) αντιπροσωπεύει την νοοτροπία της εποχής -με τον έντονο συντηρητισμό, την υπερβολική προσήλωση στην θρησκεία και την μειονεκτική αντιμετώπιση των γυναικών, να τον οδηγούν στην πεποίθηση ότι ο εγκλεισμός είναι ο μόνος τρόπος να σωθεί το πνεύμα της αδερφής του από την ''αμαρτία'', παρά την διαβεβαίωση του γιατρού ότι η Camille είναι πια υγιής. Ο τόνος του έργου είναι περισσότερο περιγραφικός και το σενάριο βασίζεται σε μονολόγους (η επικοινωνία επιτυγχάνεται μέσω της αλληλογραφίας) γι' αυτό μπορεί να θεωρηθεί λίγο αργή σε ρυθμό και κουραστική σε κάποια σημεία, όμως η ομορφιά των χειμωνιάτικων σκηνικών σε ένα απομακρυσμένο άσυλο στα 1915 και ο ψυχικός κόσμος μιας ταλαντούχας γυναίκας που παλεύει να απελευθερωθεί, κρατούν το ενδιαφέρον. Πολύ σπαρακτική η σκηνή όπου πιάνει το χώμα και προσπαθεί να πλάσει μια μορφή στα χέρια της αλλά αμέσως το αφήνει, αντικατοπτρίζει όλο το νόημα της ταινίας. Εντέλει, η Camille Claudel παρέμεινε έγκλειστη για τα επόμενα 29 χρόνια μέχρι το τέλος της ζωής της, μακριά από τον πολιτισμό, μακριά από την τέχνη της, τον σκοπό της ζωής της..