Πέμπτη, 21 Ιανουαρίου 2016

Spotlight (2015)

''Όταν οι άνθρωποι σταματούν να πιστεύουν στο Θεό, δεν είναι ότι δεν πιστεύουν πια τίποτα. Πιστεύουν στα πάντα''.
Umberto Eco, 1932-, Ιταλός συγγραφέας



''If it takes a village to raise a child, it takes a village to abuse them. That's the truth of it''.

Η ερευνητική ομάδα της στήλης ''Spotlight'', κομμάτι της Boston Globe, μιας από τις μεγαλύτερες εφημερίδες της Βοστώνης, αποφασίζει να ασχοληθεί με το θέμα της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών από ιερείς. Καθώς ανακαλύπτουν όλο και περισσότερα ενοχοποιητικά στοιχεία, τα εμπόδια και οι αντιστάσεις από τη πλευρά της Εκκλησίας αυξάνονται. Το θέμα αναμένεται να πάρει τεράστιες διαστάσεις όσο μεγαλώνει ο αριθμός των θυμάτων, των ιερέων, των δικηγόρων και κρατικών φορέων που εμπλέκονται στην υπόθεση..

Σε σκηνοθεσία και σενάριο του Tom McCarthy (The Cobbler, Win Win) που συνοδεύεται από ένα λαμπρό καστ ικανότατων ηθοποιών όπως είναι οι Mark Ruffalo, Michael Keaton, Rachel McAdams, Liev Schreiber, John Slattery και Brian d'Arcy James, κατέχει αναμφίβολα τη θέση μιας από τις καλύτερες ταινίες του 2015. Η ερευνητική δημοσιογραφία αποτελεί έναν κλάδο της δημοσιογραφίας στον οποίο προβάλλονται σημαντικά ανθρώπινα θέματα και προβλήματα μέσω της οργάνωσης μιας μεγάλης μελέτης που μπορεί να διαρκέσει ακόμα και χρόνια. Μια εκτενή έρευνα που εστιάζει σε νόμιμα στοιχεία, αποδείξεις και αληθινές ιστορίες που χειρίζονται με σεβασμό -ιδιαίτερα απέναντι στα θύματα, αλλά και σε όλα τα άτομα που εμπλέκονται. Με τον τρόπο αυτό μας παρουσιάζεται εδώ μια αληθινή υπόθεση, αυτή της κακοποίησης ανηλίκων στην οποία ενεπλάκησαν 400 ιερείς και αποκάλυψε η Αγία Έδρα την περίοδο του 2008-2009. Το θέμα της απόκρυψης για πολλά έτη αυτών των στοιχείων από την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία συγκλόνισε όλο τον κόσμο.

Εμβαθύνοντας στο εύρος της δύναμης που κατέχει ο οργανισμός της Εκκλησίας και επεκτείνεται σε διάφορα πεδία όπως κρατικούς, νομικούς, δικαστικούς και οικονομικούς φορείς, με προεκτάσεις που ξεπερνούν όρια κρατών, γίνεται σαφές πως αυτό επιτυγχάνεται μέσω της πίστης και έμμεσα της ανάγκης των ανθρώπων για ελπίδα, παρηγοριά, αποδοχή. Χωρίς να παραβλέπεται φυσικά το φιλανθρωπικό έργο και η βοήθεια που προσφέρει σε χιλιάδες ανθρώπους, η Εκκλησία, Καθολική, Ορθόδοξη, καθώς και άλλες αιρέσεις και οργανώσεις, αποτελούν πολύ καλά οργανωμένες κερδοφόρες επιχειρήσεις με μεγάλη επιρροή σε ποικίλα θέματα. Η δύναμη αυτή είναι που δίνει το περιθώριο για συνωμοσίες, αποκρύψεις στοιχείων, αλλαγή ή αποφυγή δικαστικών μέτρων, με σκοπό στην προκειμένη περίπτωση να διαφυλαχθεί η φήμη και επακόλουθα η επιρροή της.

Το θέμα της σεξουαλικής κακοποίησης που είναι ούτως η άλλως σημαντικά ευαίσθητο και σκληρό, δεν φανερώνεται εύκολα, πόσο μάλλον όταν αφορά παιδιά και οι θύτες είναι οι ιερείς -λειτουργοί της θρησκείας. Η κατάσταση αυτή που αποτελεί μια σωματική, αλλά και ιδιαίτερα ψυχική φθορά που στιγματίζει για το υπόλοιπο της ζωής, παρουσιάζεται χωρίς να αναλώνεται σε υπερβολικούς συναισθηματισμούς, όμως προβάλλεται τόσο ώστε να είναι επαρκής. Οι συνεντεύξεις των θυμάτων αποτελούν μικρό κομμάτι στην ταινία και είναι σπαρακτικές, όχι όμως έντονα δραματικές. Το ίδιο ισχύει και για τις συναισθηματικές μεταπτώσεις των μελών της ''Spotlight'' που είναι αργές και σταδιακές, αλλά πολύ ουσιαστικές. Χωρίς να παραβλέψουμε τον μόχθο και τις ικανότητες της δημοσιογραφικής ομάδας, αν τους δούμε απλά ως ανθρώπους που μέσω της δουλειάς τους κάνουν κάτι πολύ σημαντικό, αυτό είναι κάτι που θα έπρεπε να κάνουμε όλοι μας, γιατί εμείς είμαστε υπεύθυνοι όχι μόνο για τον εαυτό μας, αλλά και για την κοινωνία που μας περιβάλει..